Charter programı işleten bir operatörle konuştuğunuzda anlatılan ilk şey neredeyse her zaman fiyattır: koltuk başına ne verdiği, rakibin ne verdiği, kaça sattığı. Oysa sezon kapandığında kârı yiyen kalem çoğunlukla fiyat değildir. Uçak kalkar, on iki koltuk boş gider ve o on iki koltuğun bedeli aylar önce ödenmiştir. Grup tarafında da tablo benzerdir: dosya kaybedilmez, süresi geçer. Opsiyon çarşamba akşamı düşer, isim listesi son güne yığılır, biletleme tarihi hafta sonuna denk gelir ve pazartesi sabahı elinizde teklif değil, yeniden fiyatlanmış bir grup vardır.
Bu yazı, charter blok koltuk ve grup rezervasyonunu iki ayrı stok ve takvim problemi olarak ele alıyor. İkisi de "uçak bileti satmak" başlığı altında toplanır ama risk sahipleri farklıdır ve bu yüzden farklı disiplin isterler. Aşağıda somut eşikler, başabaş hesabının açık formülü, tahsis modu seçim kuralı, kademeli isim girişi takvimi ve sezon açmadan önce çalıştırılacak bir kontrol listesi var. Rakamların bir kısmı kamuya açık kaynaklardan, bir kısmı kendi charter ve grup modüllerimizin ölçülmüş varsayılanlarından geliyor; ikisi de kaynağıyla birlikte veriliyor.
Ölçek meselesi olarak şunu da not edelim: TÜİK verilerine göre Türkiye'nin 2025 turizm geliri 65,2 milyar dolara ulaştı ve bunun 18,2 milyar doları paket tur harcamasıydı. Paket turun arkasında duran koltuk stoğunun kimin bilançosunda durduğu, bu yüzden küçük bir teknik ayrıntı değil.
Aynı koltuk, üç farklı iş modeli: stok kimde durur ve boş koltuğun bedelini kim öder?
1. Üç ayrı iş, üç ayrı risk: tarifeli koltuk, charter stoğu, grup opsiyonu
Bu üçünü aynı ekipten, aynı prosedürle yürütmek en sık yapılan yapısal hatadır. Aralarındaki fark ürün farkı değil, risk sahibi farkıdır.
| Ölçüt | Tarifeli bilet | Charter blok koltuk | Grup rezervasyonu |
|---|---|---|---|
| Stok kimde | Tedarikçide | Sizde | Kimsede; süreli opsiyon var |
| Boş koltuğun bedeli | Havayolunun | Doğrudan sizin zararınız | Opsiyon düşene kadar havayolunda |
| Ana risk | Satış sonrası işlemler | Doluluk | Takvim |
| Kritik kontrol | Void penceresi, iade kuralı | Bacak bazlı kontenjan | Opsiyon ve isim son tarihleri |
| Karar hızı | Anlık | Sezon başında | Saatler–günler |
Buradan çıkan ilk operasyon kuralı basittir: grup talebini charter stoğundan karşılamaya çalışmayın. Grup dosyası bir müzakere sürecidir; charter koltuğu ise elinizdeki sonlu bir stok kalemidir. Grubu charter'dan karşıladığınızda, henüz kesinleşmemiş bir talep için kesinleşmiş bir stoğu kilitlemiş olursunuz.
Grup işinin neden ayrı bir akış gerektirdiğinin teknik bir sebebi de var: AltexSoft'un kurumsal grup seyahati incelemesine göre kurumsal seyahat araçlarının bağlandığı dağıtım sistemlerinde rezervasyon sınıfı başına dokuz koltuk üst sınırı bulunuyor ve grup süreci uçtan uca 10–18 gün sürebiliyor. Yani on kişilik bir grup, standart arama-rezervasyon akışının dışına zaten teknik olarak düşüyor.
2. Charter'da kontenjan bacak bazında tutulur: "ya hep ya hiç" kuralı
Charter uçuşunun koltuk stoğu tek bir sayı değildir. Her bacak (leg) kendi kontenjanını taşır ve gidiş-dönüş olarak satılabilecek koltuk sayısı en kısıtlı bacağa göre belirlenir.
180 koltukluk bir rotasyonda gidişte 140, dönüşte 168 koltuk satılmışsa: gidişte 40, dönüşte 12 koltuk boştur. Gidiş-dönüş satabileceğiniz koltuk sayısı 40 değil, 12'dir. Kalan 28 gidiş koltuğu yalnızca tek yön olarak satılabilir. Her gidiş-dönüş satışı iki bacağa aynı anda işlenir; bir bacakta yer yoksa satış hiç açılmaz. Aşırı satış tam olarak bu kuralla kapatılır.
İki ayrıntı bu hesabı bozar ve ikisini de satış personeline yazılı vermeniz gerekir:
- Yetişkin ve çocuk koltuk tüketir, kucakta bebek tüketmez. 12 koltuk kalan bir uçuşta 12 yetişkin + 3 kucakta bebek satılabilir; 12 yetişkin + 3 çocuk satılamaz.
- Kontrollü aşırı satış payı tanımlayacaksanız hangi bacağa tanımladığınıza karar verin. Payı geniş bacağa yazmak işe yaramaz; kısıtlı bacak zaten tavanı belirliyor.
Satılabilir koltuk en kısıtlı bacağa eşittir: min(40 ; 12) = 12.
3. Başabaş doluluğunuzu hesaplamadan fiyat kademesi kuramazsınız
Charter'da fiyat kararının çıpası piyasa değil, kendi başabaşınızdır. Formül iki satırdır:
Başabaş koltuk sayısı = Toplam sabit maliyet ÷ Koltuk başına net gelir
Başabaş doluluk = Başabaş koltuk sayısı ÷ Satılabilir koltuk
Örnek bir rotasyon üzerinden (rakamlar örnektir, sektör verisi değildir):
| Kalem | Değer | Not |
|---|---|---|
| Satılabilir koltuk | 180 | Kısıtlı bacak esas alınır |
| Toplam sabit maliyet | 90.000 EUR | Kira, yakıt, handling, sigorta |
| Koltuk başına net gelir | 620 EUR | Vergi ve harçlar düşülmüş, size kalan |
| Başabaş koltuk | 146 | 90.000 ÷ 620 = 145,2 → yukarı yuvarlanır |
| Başabaş doluluk | %81,1 | 146 ÷ 180 |
Bu rakamı referansla karşılaştırın. Simple Flying'in analizine göre tarifeli havayolu sektöründe ortalama başabaş doluluk oranı yaklaşık %70'tir. IATA'nın 29 Ocak 2026 tarihli açıklamasına göre ise sektörün 2025 yılı gerçekleşen ortalama yolcu doluluk oranı %83,6 ile rekor seviyeye çıktı; uluslararası hatlarda %83,5, toplam talep artışı %5,3 oldu. Yani tarifeli bir havayolu ortalamada başabaşının yaklaşık 13 puan üstünde uçuyor.
Charter operatörünün böyle bir yastığı yoktur. Tarifeli havayolu bir ağ işletir; zayıf uçuşu güçlü uçuşla ortalar. Sizin her rotasyonunuz tek başına ayakta durmak zorundadır. Bu yüzden charter'da başabaş doluluk hedefi, tarifeli sektör ortalamasından yüksek çıkarsa bu bir anormallik değil, normaldir — ve tam olarak bu yüzden fiyat kademesi tasarımı hayati hale gelir.
Fiyat duyarlılığını da aynı formülle görebilirsiniz: koltuk başına net geliri 620 EUR'dan 660 EUR'a çıkarırsanız başabaş koltuk 137'ye, başabaş doluluk %76,1'e iner. Kırk euroluk bir fiyat kararı, doluluk hedefinizi beş puan aşağı çekiyor.
Projeksiyonu ne zaman okumalısınız
Ölçtüğümüz varsayılanlarda başabaş altı risk uyarısı kalkışa 30 gün kala devreye giriyor ve satış hızı 7 / 14 / 30 günlük pencerelerde hesaplanıyor. Bu iki sayı birlikte kullanılabilir bir karar kuralı verir:
T-30'da satılan koltuk sayısını al, son 14 günün günlük satış hızını hesapla, kalan güne çarp. Projeksiyon başabaşın altındaysa fiyat değil kanal kararı ver.
Örnek: T-30'da 96 koltuk satılmış, son 14 günde 28 koltuk gitmişse hız günde 2 koltuktur; projeksiyon 96 + 60 = 156 koltuk, başabaş 146'nın üstünde — müdahale gerekmez. Aynı uçuşta son 14 günde 14 koltuk satıldıysa hız günde 1'dir; projeksiyon 126 koltuk, başabaşın 20 koltuk altında — bu noktada indirim yapmadan önce tahsis modunu ve dağıtım kanallarını gözden geçirmek gerekir.
4. Doluluk bazlı fiyat: boş koltuğu indirimle değil politikayla yönetmek
Kademeli fiyat, uçuş doldukça taban tarifeyi otomatik yükselten bir kuraldır. Ayarlama yüzde veya sabit tutar olarak tanımlanır ve kur çevrimi ile acente bazlı fiyat kuralı zincirinden önce uygulanır — yani kademe, zincirin en altındaki tabanı değiştirir.
Kademe tasarımının tek bağlayıcı kuralı şudur: ilk kademe eşiği kendi başabaş doluluğunuzun altına konmaz. Başabaşın altındaki bir bölgede fiyatı düşürmek doluluğu hızlandırabilir ama her ek koltuk zararı büyütür.
| Doluluk bandı | Tipik amaç | Ayarlama tipi | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Başabaşın altı | Hacim ve erken talep | Taban fiyat, kademe yok | İndirim eklemeyin |
| Başabaş civarı | Marjı korumak | Küçük yüzde (+%5–10) | Erken alanı cezalandırmayın |
| Başabaşın üstü | Marj toplamak | Yüzde artış | Kanal başına farklılaştırın |
| Son koltuklar | Kıtlık fiyatı | Sabit tutar | Sabit tutarda para birimini yazın |
Yüzde ile sabit tutar arasındaki seçim bir kur kararıdır: sabit tutarlı kademede para birimini hangi cinsten tanımladığınız, kur riskini kimin taşıyacağını belirler.
Kademe eşikleri başabaşın üstüne kurulur; altında indirim değil, zarar büyütülür.
5. Blok koltuk mu, allotment mı? Sözleşmeyi imzalamadan önceki tek soru
Charter tarafında en pahalı karar sezon içinde değil, sözleşme masasında verilir. Uçuş danışmanlığı yapan Avico'nun tur operatörlerine yönelik açıklamasına göre iki model arasındaki fark nettir:
| Ölçüt | Allotment | Blok koltuk |
|---|---|---|
| Koltuğun sahibi | Havayolu | İmza anından itibaren siz |
| Son tarihte satılmayan koltuk | Havayoluna ücretsiz iade edilir | Sizde kalır |
| Satılmama riski | Havayolunda | Tamamen sizde |
| Alış fiyatı | Daha yüksek | Daha rekabetçi |
Avico'nun ifadesiyle blok koltuk "imza anında kesin bir satın almadır" ve operatör "o andan itibaren satamama riskini taşır"; allotmentte ise "son tarihten sonra koltuklar havayoluna herhangi bir ücret olmaksızın iade edilir".
Karar kuralı: Talebi geçmiş sezon verisiyle doğrulayamadığınız bir rotada blok koltuk almayın. Blok koltuğun sunduğu fiyat avantajı, ancak beklenen doluluğunuz başabaşın belirgin üstündeyse anlamlıdır. Yeni bir destinasyona blok koltukla girmek, ürün riskiyle stok riskini aynı anda üstlenmek demektir.
6. Acenteye koltuk tahsisi: üç zorlama modu ve seçim kriteri
Alt acentelere koltuk ayırmak kapasite yaratmaz, kapasiteyi böler. Toplam dağıtılan koltuk uçuş kapasitesini aşamaz. Asıl karar, tahsisin nasıl zorlanacağıdır — ölçtüğümüz kurulumda üç mod var:
- Kapalı: Tahsis yalnızca bir hedeftir, sistem zorlamaz. Satış devam eder.
- Katı: Tahsisi tükenen acentenin o uçuştaki yeni satışı reddedilir.
- Genel havuza taşır: Tahsis biter, satış ortak kontenjandan devam eder.
Üç modun da ortak davranışı şudur ve çoğu ekip bunu gözden kaçırır: tahsisi hiç olmayan acente her modda genel havuzdan satar. Yani "katı mod" bir acenteyi uçuştan dışlamaz; yalnızca tahsisi olanları kendi kotasına hapseder.
Pratik seçim kuralı: sezon açılışında "genel havuza taşır" modunu kullanın, çünkü bu aşamada hangi acentenin gerçekten satacağını bilmiyorsunuz ve kotayı zorlamak talebi öldürür. Doluluk projeksiyonu başabaşı geçtikten sonra "katı" moda geçin, çünkü artık kalan koltuk kıt bir kaynaktır ve kanal karmasını kontrol etmeniz gerekir.
Aynı durum, üç farklı sonuç: tahsisi biten acenteye ne olacağı moda bağlıdır.
7. Satılmayan tahsisi geri almak ve dolan uçuşta talebi kaybetmemek
Geri alma kuralı olmayan tahsis, ölü stoktur. Acente satmaz, siz de satamazsınız.
Ölçtüğümüz varsayılanlarda üç zamanlayıcı bir arada çalışıyor ve üçünü karıştırmamak gerekiyor:
| Mekanizma | Süre | Ne işe yarar |
|---|---|---|
| Ödemesiz koltuk bloke | 30 dakika | Ödeme akışı sırasında koltuğu tutar |
| Bekleme listesi opsiyonu | 24 saat | Havuza dönen koltuğu sıradakine tahsis eder |
| Tahsis geri alma taraması | Saatlik | Satılmayan acente kotasını havuza döndürür |
| Bekleme listesi tarama turu | 5 dakika | Düşen opsiyonu bir sonrakine devreder |
Buradan iki karar kuralı çıkar:
- 30 dakikalık bloke, bekleme listesi opsiyonunun yerine geçmez. Biri ödeme akışının teknik penceresi, diğeri ticari bir bekletme taahhüdüdür. Müşteriye "koltuğunuzu tuttum" derken hangisinden bahsettiğinizi bilin.
- Tahsis geri alma saatini kalkışa çok yakın koymayın. Tarama saatlik döndüğü için geri alma anı ile satış penceresi çakışabilir; koltuk havuza döndüğünde satacak zaman kalmaz.
Charter tarafında ödemesiz opsiyon açılmaması bilinçli bir kurgudur: charter koltuğu gerçek bir stok kalemidir ve ödenmemiş bir opsiyon satılabilir kontenjanı gereksiz yere kilitler. Zamanlı bekletme ihtiyacı için bekleme listesi opsiyonu ve isimsiz blok kullanılır.
8. İsimsiz blok ve kademeli isim girişi
İsim listesi hazır olmadan koltuğu emniyete almanın yolu isimsiz bloktur. Bu akışın tek ama belirleyici kuralı şudur:
Blok küçültme yalnızca isimlendirilmemiş koltuklardan yapılır. İsimlendirilmiş koltuk bırakılamaz.
Bunun operasyonel sonucu çoğu ekibin sezgisinin tersidir: isim girişini erken tamamlamak esnekliğinizi yok eder. İsimleri son güne yığmak da riskli, hepsini bir anda girmek de. Doğru yöntem kademelidir.
Kademeyi kurarken çıpanız havayolunun kendi son tarihidir. Lufthansa'nın grup seyahati şartlarına göre grup üyelerinin isimleri kalkıştan en az 14 gün önce bildirilmelidir; bildirilmezse rezervasyon iptal edilir ve ücret işletilir. Biletler de kalkıştan 14 gün önce düzenlenir. Buna göre önerilen takvim:
| Aşama | Hedef | Gerekçe |
|---|---|---|
| T-45 | İsimlerin %40'ı | Kesin katılımcılar sabitlenir |
| T-30 | İsimlerin %80'i | Küçültme kararı için son sağlıklı an |
| T-16 | İsimlerin %100'ü | Taşıyıcı son tarihine iki gün pay |
T-30 kritik eşiktir: küçültme kararını burada verirsiniz, çünkü henüz isimlendirilmemiş %20'lik pay elinizde durur.
9. Grup dosyasının dört son tarihi ve hatırlatma takvimi
Grup dosyasında dört bağımsız son tarih vardır ve bunlar birbirini beklemez. Ölçtüğümüz varsayılan ayarlar şöyle: teklif verme iç hedef süresi (SLA) 24 saat, asgari grup büyüklüğü 10 kişi. Bu son rakam sektörle uyumlu; KLM grup rezervasyonlarını "10 kişi ve üzeri" olarak tanımlıyor.
| Son tarih | Hatırlatma ofseti | Kaçarsa ne olur |
|---|---|---|
| Teklif SLA'sı | 24 saat sonunda görev | Talep cevapsız kalır, müşteri rakibe döner |
| Opsiyon bitişi | 5 / 2 / 1 gün önce | Fiyat ve kontenjan düşer, yeniden fiyatlanır |
| Tahsilat vadesi | 7 / 3 / 1 gün önce | Biletleme kilidi açılamaz |
| İsim listesi | 7 / 3 / 1 gün önce | Rezervasyon iptali ve ücret riski |
| Biletleme | 3 / 1 gün önce | Grup bileti düşer, koltuklar serbest kalır |
Dosyaları sıralarken kullanılabilecek basit bir risk puanı da var: son tarihe 3 gün veya daha az kalmışsa +3, 7 gün veya daha az kalmışsa +1, eksik tahsilat +2, eksik isim +2. Yedi günlük ufukta bu puana göre sıralanan liste, sabah ilk açılacak ekrandır.
Bir hijyen kontrolü daha ekleyin: aynı grubun iki kez kaydedilmesi düşündüğünüzden sık olur. Mükerrer tarama, ilk bacak tarihinin ±3 gün çevresindeki açık talepleri karşılaştırarak çalışır. İki satış temsilcisinin aynı kuruma ayrı ayrı teklif vermesi, hem marjı hem itibarı aynı anda düşürür.
Talepten kalkışa dört bağımsız son tarih; her birinin kendi hatırlatma ofseti var.
10. Tahsilat tamamlanmadan bilet kesilmesini durdurmak
Grup operasyonunda en yaygın nakit kaçağı teknik değil, insanidir: müşteri baskısıyla, "parası yarın gelir" denilerek kesilen bilet. Buna karşı tek etkili yapı, açık bakiye varken biletlemeyi engelleyen bir kilittir ve kilidin yetkili kullanıcı tarafından gerekçeli olarak açılabilmesidir. Gerekçe metni ve açık bakiye tutarı kayda düşer.
Kilidi bir yasak değil, bir ölçüm aracı olarak kurun. Yazılı politikanıza şu üç maddeyi koyun:
- Kilidi kimin açabileceği isim bazında tanımlıdır; rol bazında değil.
- Gerekçe metninde üç alan zorunludur: beklenen tahsilat tarihi, tahsilatın dayanağı (yazışma, sözleşme, teminat), sorumlu satış temsilcisi.
- Aylık açılma sayısı raporlanır. Sayı artıyorsa sorun tahsilat politikasındadır, kilitte değil.
11. Küçültme cezası, iptal bantları ve iki kalkış öncesi riski
Grup küçüldüğünde veya iptal olduğunda tartışmayı bitiren şey, ceza şartlarının teklif anında dondurulmasıdır. Havayolu teklifinden yazılı olarak alınması gereken dört parametre şunlardır:
- Cezasız küçültme oranı (grubun yüzde kaçı ücretsiz bırakılabilir)
- Koltuk başına ceza tutarı
- Kalkışa kalan güne göre iptal bantları
- Asgari grup büyüklüğü ve altına düşülürse ne olacağı
Bu dördü rezervasyona anlık görüntü olarak kopyalanmalıdır. Sonradan değişen tarife koşulları, altı ay önce verilmiş bir teklifi tartışmalı hale getirir; dondurulmuş şart bu tartışmayı bitirir. Karar vermeden önce de önizleme alın: yeni koltuk sayısı, ceza tutarı, önerilen iade ve asgari eşiğin altına düşülüp düşülmediği aynı ekranda görünmelidir.
Kalkış öncesi iki risk daha var ve ikisi de listeyle yakalanır:
- Pasaport geçerliliği. Uygulanabilir eşik: dönüş tarihinden itibaren +180 gün. Birçok destinasyon altı aylık asgari geçerlilik istediği için bu eşik pratikte güvenli taraftadır.
- İsim değişikliği. Sayacını tutun, çünkü bu ücretli bir işlemdir. Lufthansa'nın grup şartlarına göre biletleme sonrası isim değişikliği yolcu başına 100 euro; evlilik gibi durumlardaki isim düzeltmeleri ise ücretsizdir. Değişiklik ile düzeltme arasındaki farkı personelinize öğretmek, doğrudan para kazandıran bir eğitimdir.
12. Neyi otomatikleştiremezsiniz: yazılım seçerken sorulacak dokuz soru
Charter ve grup modülleri pazarlanırken en sık abartılan alan otomasyondur. Aşağıdakiler kendi sistemimizde de bulunmayan yeteneklerdir; bu yüzden bunları bir eksik listesi olarak değil, satın alma görüşmesinde kalem kalem sorulacak bir liste olarak veriyoruz. Cevap "evet" ise nasıl çalıştığını canlı görün.
- Havayolundan otomatik grup teklifi talebi (RFP) gönderilebiliyor mu, teklifler otomatik düşüyor mu?
- Son tarih hatırlatmaları müşteriye veya personele e-posta/SMS olarak gidiyor mu, yoksa yalnız panel içi görev mi üretiyor?
- İsim listesi son tarihi geldiğinde koltuklar otomatik bırakılıyor mu?
- No-show işaretlenen satışta koltuk otomatik olarak havuza ve bekleme listesine dönüyor mu?
- Cari hesap veya cüzdanla ödenmiş bir satış iptal edildiğinde iade otomatik mi, elle mi uzlaştırılıyor?
- Grup teklifine acente bazlı fiyat kuralı zinciri uygulanıyor mu?
- Grup tahsilatı acente cari bakiyesinden veya online ödemeyle tahsil edilebiliyor mu?
- Grup bölme (split) işlemi ikinci bir rezervasyon üretiyor mu, yoksa yalnız kayıt mı tutuyor?
- Görsel koltuk haritası üzerinden koltuk seçimi var mı, koltuk numarası sayaçlara yansıyor mu?
Bu soruların cevabı "hayır" ise ürün kötü demek değildir; operasyon planınızda o adımı elle kapatmanız gerekir demektir. Asıl tehlike, olmayan bir otomasyonu var sanıp süreç yazmamaktır.
13. Kontrol listesi: sezon açmadan ve dosya açarken
Charter — sezon açılışından önce (bir kez):
- ☐ Her rotasyon için başabaş koltuk ve başabaş doluluk hesaplandı, yazılı kaydedildi
- ☐ Fiyat kademelerinin ilk eşiği başabaşın üstünde
- ☐ Kademe ayarlama tipi (yüzde / sabit tutar) ve sabit tutarlarda para birimi tanımlandı
- ☐ Bacak bazlı kontenjanlar girildi; aşırı satış payı verilecekse kısıtlı bacağa yazıldı
- ☐ Tahsis zorlama modu "genel havuza taşır" olarak açıldı
- ☐ Tahsis geri alma tarihleri kalkıştan güvenli mesafede
- ☐ Satış hızı raporu için 7/14/30 günlük pencereler kuruldu
- ☐ T-30 başabaş altı uyarısını kimin okuyacağı isim bazında belirlendi
- ☐ Blok koltuk alınan rotalarda geçmiş sezon doluluk verisi dosyalandı
Grup — her yeni dosya açılırken:
- ☐ Mükerrer talep kontrolü yapıldı (ilk bacak ±3 gün)
- ☐ Dört son tarih girildi: opsiyon, tahsilat, isim listesi, biletleme
- ☐ Ceza şartlarının dört parametresi teklife yazıldı ve donduruldu
- ☐ Kademeli isim girişi takvimi (T-45 / T-30 / T-16) müşteriye bildirildi
- ☐ Pasaport geçerlilik kontrolü (dönüş +180 gün) listeye işlendi
- ☐ Açık bakiye biletleme kilidinin açık olduğu doğrulandı
Kaynaklar
- IATA — Strong 2025 Passenger Demand Masks Ongoing Capacity Constraints, 29 Ocak 2026: https://www.iata.org/en/pressroom/2026-releases/2026-01-29-02/
- Simple Flying — Load Factor & Airline Profitability: https://simpleflying.com/load-factor-airline-profitability-relationship-analysis/
- Avico — Series of Flights for Tour Operators (blok koltuk ve allotment ayrımı): https://www.avico.com/en/offre/series-of-flights-for-tour-operator/
- Lufthansa — Terms & Conditions for Group Travel: https://www.lufthansa.com/us/en/group-trips-terms-and-conditions
- KLM — Group Travel: Book from 10 people or more: https://grouptravel.klm.com/en
- AltexSoft — Corporate Group Travel: Why Booking for 20 People is a Mess: https://www.altexsoft.com/blog/corporate-group-travel/
- TÜİK 2025 turizm geliri ve paket tur harcaması verisi (basına yansıyan açıklama): https://www.bloomberght.com/tuik-turizm-gelirinde-2025-te-yillik-bazda-yuzde-6-8-artis-3767811
Sıkça Sorulan Sorular
Charter blok koltuk ile grup rezervasyonu arasındaki fark nedir?
Charter blok koltukta stok sizindir: koltukları sözleşmeyle satın alırsınız ve satılmayan her koltuk doğrudan zarar yazar. Grup rezervasyonunda ise elinizde stok değil, süreli bir opsiyon vardır; opsiyon düşerse koltuklar havayoluna geri döner ve genellikle bir maliyet doğurmaz. Birincisi bir stok yönetimi işi, ikincisi bir takvim yönetimi işidir.
Charter'da gidiş dolu, dönüş boşsa koltuk satabilir miyim?
Gidiş-dönüş olarak satamazsınız. Satılabilir koltuk sayısı en kısıtlı bacağa göre belirlenir; gidişte 40, dönüşte 12 koltuk boşsa gidiş-dönüş kapasiteniz 12'dir. Kalan 28 gidiş koltuğunu yalnızca tek yön olarak satabilirsiniz. Bu "ya hep ya hiç" kuralı, aşırı satışı sistem seviyesinde kapatır.
Charter satışında müşteriye ödemesiz opsiyon verebilir miyim?
Charter koltuğu gerçek bir stok kalemi olduğu için ödemesiz opsiyon vermek pahalıdır: ödenmemiş bir rezervasyon satılabilir kontenjanı kilitler. Bunun yerine iki mekanizma kullanılır — ödeme akışı sırasında koltuğu tutan kısa süreli bloke (ölçtüğümüz varsayılan 30 dakika) ve dolan uçuşlarda talebi sıraya alan bekleme listesi opsiyonu (24 saat).
Grup bloğunu küçültürken hangi koltukları bırakabilirim?
Yalnızca isimlendirilmemiş koltukları. İsim girilmiş bir koltuk bloktan bırakılamaz. Bunun pratik sonucu şudur: isim girişini erken tamamlarsanız küçültme hakkınızı kaybedersiniz. Bu yüzden isimleri kademeli girin ve küçültme kararını, isimlendirilmemiş pay hâlâ elinizdeyken verin.
İsim listesi son tarihi kaçarsa ne olur?
Taşıyıcıya göre değişir ama sonuç genellikle ağırdır. Lufthansa'nın grup seyahati şartlarına göre isimler kalkıştan en az 14 gün önce bildirilmezse rezervasyon iptal edilir ve ücret işletilir. Biletler de kalkıştan 14 gün önce düzenlendiği için bu tarih aynı zamanda ücretsiz isim değişikliği yapabileceğiniz son andır: biletleme sonrası isim değişikliği yolcu başına 100 euroya tabidir.
Charter uçuşumun başabaş doluluğunu nasıl hesaplarım?
Toplam sabit maliyeti koltuk başına net gelire bölün; çıkan sayı başabaş koltuk sayısıdır. Bunu satılabilir koltuk sayısına bölünce başabaş doluluk oranını bulursunuz. 90.000 EUR sabit maliyet, 620 EUR net koltuk geliri ve 180 satılabilir koltukta başabaş 146 koltuk, yani %81,1 dolulukta gerçekleşir. Tarifeli sektörün ortalama başabaş oranı Simple Flying'e göre yaklaşık %70'tir; charter'ın ağ ortalaması olmadığı için daha yüksek çıkması olağandır.
Acenteye ayırdığım koltuk satılmazsa geri alabilir miyim?
Evet, ancak bunun için bir geri alma tarihi tanımlamış olmanız gerekir; kuralı olmayan tahsis ölü stoktur. Ölçtüğümüz kurulumda geri alma taraması saatlik çalışır. Bu yüzden geri alma anını kalkışa çok yakın koymayın — koltuk havuza döndüğünde satacak süre kalmaz.
Tahsis modunu sezon boyunca sabit tutmak zorunda mıyım?
Hayır ve tutmamalısınız. Sezon açılışında hangi acentenin gerçekten satacağını bilmediğiniz için "genel havuza taşır" modu talebi ölçmenizi sağlar. Doluluk projeksiyonu başabaşı geçtikten sonra kalan koltuk kıt bir kaynağa dönüşür; bu noktada "katı" moda geçerek kanal karmasını kontrol altına alırsınız.
Yarın sabah yapabilecekleriniz
- Açık her charter rotasyonu için başabaş koltuk sayısını hesaplayın. Sabit maliyet ÷ koltuk başına net gelir. Tek satırlık bir tablo yeterli; bu sayı yoksa fiyat kademeleriniz tahmine dayanıyor demektir.
- Fiyat kademelerinizin ilk eşiğini kontrol edin. Başabaşın altında kalan bir kademe varsa bugün kapatın.
- Kalkışa 30 günden az kalan uçuşlar için satış hızı projeksiyonunu çıkarın. Son 14 günün günlük hızını kalan güne çarpın, başabaşla karşılaştırın ve altında kalanları ayrı bir listeye alın.
- Açık grup dosyalarının dört son tarihini tek tabloya dökün. Boş kalan her hücre bir risktir; opsiyon ve isim listesi tarihi girilmemiş dosyayı bugün kapatın.
- İsimlendirilmemiş koltuk oranınızı ölçün. T-30'a yaklaşan dosyalarda bu oran sıfıra düştüyse küçültme esnekliğiniz zaten yok — küçültme kararını bugün verin.